Cấu tạo khí quyển Trái Đất
Không khí khô gồm khoảng 78,08% nitơ, 20,95% oxy, 0,93% argon và 0,04% CO₂; phần còn lại là khí vết. Hơi nước thay đổi từ 0 tới khoảng 4% nên được tính riêng.
Ozone, khí nhà kính & hoá học khí quyển
CO₂ ở lại hàng trăm đến hàng nghìn năm, mê-tan mạnh hơn nhưng chỉ tồn tại khoảng 12 năm, N₂O bền khoảng 110 năm, còn hơi nước là phản hồi do nhiệt độ quyết định
Ozone, khí nhà kính & hoá học khí quyển
Đường cong Keeling ghi CO₂ đo liên tục ở Mauna Loa từ 1958: tăng từ khoảng 315 ppm lên 420–425 ppm năm 2024, kèm nhịp răng cưa mùa do cây Bắc bán cầu.
Lịch sử khí quyển Trái Đất
Mặt Trời trẻ chỉ sáng khoảng 70–75% hiện nay, lẽ ra Trái Đất phải đóng băng, nhưng đá cổ cho thấy có nước lỏng. Lời giải chính là nhiều khí nhà kính hơn, còn tr
Lịch sử khí quyển Trái Đất
Lõi băng EPICA Dome C nhốt bọt khí cổ, cho bản ghi khoảng 800.000 năm: CO₂ dao động 180–300 ppm, trong khi hiện nay đã khoảng 420–425 ppm (tính tới 2024).
Khí quyển các hành tinh
Khí quyển sao Kim gần như toàn CO₂, áp suất bề mặt khoảng 92 bar, nóng khoảng 464 °C do hiệu ứng nhà kính mất kiểm soát, phủ kín bởi mây giọt axit sunfuric.
Khí quyển các hành tinh
Khí quyển sao Hoả chỉ khoảng 6 mbar, chưa bằng 1% Trái Đất, gần như toàn CO₂. Bụi mịn hấp thụ nắng làm khí nóng lên, sinh gió, có năm tạo bão bụi phủ kín hành t
Ngoại hành tinh & sự sống
Kính James Webb phát hiện rõ CO₂ trên WASP-39 b năm 2022, thấy cả phản ứng quang hoá. Với hành tinh đá quanh sao lùn đỏ, kết quả đầu nghiêng về không có khí quy
Cải tạo hành tinh trong khoa học
Jakosky và Edwards (Nature Astronomy, 2018) kiểm kê CO₂ trên sao Hoả: phần giải phóng được chỉ nâng áp suất lên cỡ vài chục mbar, trong khi cần khoảng 1 bar để
Đo khí quyển & người khám phá
Fourier nêu ý tưởng thập niên 1820, Foote và Tyndall đo được CO₂ và hơi nước giữ nhiệt (1856–1861), Arrhenius năm 1896 tính gấp đôi CO₂ làm ấm khoảng 5–6 °C.
Khí quyển trong khoa học viễn tưởng
Theo thiết lập của Avatar, khí quyển Pandora chứa trên 18% CO₂ cùng hydro sunfua, nên người phải đeo mặt nạ lọc. CO₂ cao gây bất tỉnh nhanh dù oxy vẫn đủ.
