Đo khí quyển & người khám phá

Đo khí quyển & người khám phá

Phong vũ biểu đầu tiên: Torricelli, Pascal và trọng lượng không khí

Năm 1643 Torricelli dựng cột thuỷ ngân cao 76 cm, phong vũ biểu đầu tiên. Năm 1648 Pascal cho mang lên núi Puy de Dôme, chứng minh áp suất giảm theo độ cao.

14/11/2026 9 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Ai tìm ra oxy: Scheele, Priestley và Lavoisier, ai trước ai sau

Scheele điều chế oxy khoảng 1771–1772 nhưng in muộn, Priestley công bố năm 1775, Lavoisier hiểu đúng và đặt tên oxygène, lật đổ thuyết nhiên tố về sự cháy.

14/11/2026 8 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Ai phát hiện khí nhà kính: Fourier, Foote, Tyndall và Arrhenius

Fourier nêu ý tưởng thập niên 1820, Foote và Tyndall đo được CO₂ và hơi nước giữ nhiệt (1856–1861), Arrhenius năm 1896 tính gấp đôi CO₂ làm ấm khoảng 5–6 °C.

14/11/2026 8 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Bóng thám không là gì: đo khí quyển mỗi ngày hai lần như thế nào

Bóng thám không kéo radiosonde lên khoảng 30–35 km, đo nhiệt độ, độ ẩm, áp suất, gió. Khoảng 800 trạm thả đồng loạt lúc 00 và 12 giờ UTC, đầu vào cho dự báo.

14/11/2026 8 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Nhảy từ tầng bình lưu: Kittinger, Baumgartner và Eustace rơi thế nào

Kittinger nhảy từ 31,3 km năm 1960, Baumgartner từ khoảng 39 km năm 2012 và vượt tốc độ âm thanh, Eustace từ 41,4 km năm 2014. Khí quyển loãng làm điều đó khả t

14/11/2026 8 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Tàu thăm dò lao vào khí quyển: Venera, Galileo và Huygens đo được gì

Venera vào sao Kim từ 1967, đầu dò Galileo lao vào sao Mộc năm 1995, Huygens hạ cánh trên Titan năm 2005: những số đo trực tiếp duy nhất về khí quyển hành tinh

14/11/2026 8 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Vệ tinh đo thành phần khí quyển: từ TOMS tới Sentinel-5P đo gì

Vệ tinh đo ozone, NO₂, CO₂, mê-tan bằng máy quang phổ đọc vạch hấp thụ của từng khí. TOMS vẽ lỗ thủng ozone, TROPOMI thấy khói ô nhiễm từng thành phố mỗi ngày.

14/11/2026 8 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Lidar là gì: đo khí quyển bằng tia laser từ mặt đất và vệ tinh

Lidar bắn xung laser lên trời và đo ánh sáng dội về để biết bụi, mây, khói, gió ở từng độ cao. Từ trạm mặt đất tới vệ tinh CALIPSO, Aeolus, EarthCARE.

14/11/2026 7 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Khí quyển chuẩn quốc tế ISA: bảng số mà máy bay nào cũng dùng

ISA quy ước mực nước biển 15 °C, 1013,25 hPa, nhiệt độ giảm 6,5 °C mỗi km tới 11 km rồi giữ −56,5 °C. Đồng hồ độ cao và tính năng máy bay đều dựa vào bảng này.

14/11/2026 7 phút đọc

Đo khí quyển & người khám phá

Ngành khoa học khí quyển, khí tượng học gì, ra trường làm ở đâu

Khoa học khí quyển học toán, vật lý, lập trình để hiểu gió, mây, hoá học không khí và khí hậu. Ra trường làm dự báo, khí tượng hàng không, nghiên cứu khí hậu, n

13/11/2026 8 phút đọc